Bilet
Zapewne już wiesz, że prawie 150 lat temu w USA na bilecie kolejowym dziurkowano informację o wyglądzie pasażera (punch photograph) i, że było to inspiracją do zapisu danych za pomocą dziurek dla Hermana Holleritha. Na bardziej współczesnych biletach autobusowych i kolejowych też były zapisywane informacje za pomocą otworów.
Na papierowym bilecie były fabrycznie nadrukowane tabele. Kierowca dziurkował odpowiednie pola specjalnym kasownikiem. Tym samym mógł zapisać informację np. o dacie przejazdu, przebiegu trasy, rodzaju kursu, podróżowaniu z dzieckiem lub bagażem, kierunku podróży.
Rolki do pianoli
Piano roll (rolka fortepianowa) to specjalna rolka papieru z dziurkami służąca do automatycznego odtwarzania muzyki na pianoli. Wycięte w papierze perforacje sterują mechanizmem i odpowiadają za konkretne dźwięki oraz ich długość. Nośnik ten przesuwa się nad czytnikiem pneumatycznym, który uruchamia uderzenia młoteczków w struny.
Przykłady rolek fortepianowych z perforowaną taśmą papierową sterującą mechanizmem pianoli.
Rolki fortepianowe zaczęto produkować na masową skalę już w 1896 roku. W grudniu 1908 roku producenci ustalili wspólne standardy wymiarów rolek podczas zjazdu w Buffalo. Dzięki temu instrumenty różnych marek mogły bez problemu odtwarzać te same taśmy papierowe.
Niektóre rolki tworzono ręcznie na podstawie zapisu gry na żywo wybitnych pianistów. Dzięki tej technologii do dziś przetrwały unikalne wykonania wielu znakomitych artystów. Powstawały też rolki kodowane czysto matematycznie, które pozwalały odtwarzać utwory zbyt trudne dla ludzkich dłoni.
Współcześnie tradycyjne rolki zostały niemal całkowicie wyparte przez cyfrowe pliki MIDI. Tradycyjne papierowe rolki fortepianowe są nadal produkowane, choć już nie na masową skalę. Głównym i praktycznie jedynym komercyjnym producentem na świecie pozostała amerykańska firma QRS Music Technologies (założona w 1900 roku).
Klucze VingCard
Te plastikowe, dziurkowane karty to tzw. karta-klucz (ang. Keycard lock), które zrewolucjonizowały bezpieczeństwo w hotelach na całym świecie w latach 70-tych i 80-tych XX wieku. System ten został stworzony w 1975 roku przez norweskiego inżyniera Tora Sørnesa. Jego wynalazek zyskał ogromną popularność pod marką VingCard i błyskawicznie podbił globalny rynek hotelarski.
Inspirował się on wczesnymi kartami perforowanymi, których używano wtedy w pierwszych komputerach. Karta posiadała układ maksymalnie 32 otworów. Dawało to prawie 4,3 miliarda unikalnych kombinacji, co oznaczało, że praktycznie niemożliwe było trafienie na dwa takie same klucze.
W zamku drzwi nie było żadnej elektroniki ani baterii. Po włożeniu karty do szczeliny, wycięte otwory pozwalały wewnętrznym mechanicznym bolcom (zapadkom) zapaść się w odpowiednie miejsca. Dokładnie tak, jak ząbki w tradycyjnym metalowym kluczu. Jeśli układ dziurek pasował do zamka, klamka się odblokowywała.
Największym plusem była łatwość zmiany kodu. Kiedy gość opuszczał hotel, recepcjonista wkładał do zamka specjalną plastikową kartę "matkę", która przestawiała wewnętrzne zapadki na nowy układ otworów. Stary klucz skradziony lub zgubiony przez poprzedniego lokatora stawał się w tym momencie całkowicie bezużyteczny.
W latach 80-tych i 90-tych plastikowe VingCard zaczęły być masowo wypierane przez karty z paskiem magnetycznym (podobne do kart bankomatowych), a te z kolei ustąpiły miejsca dzisiejszym kartom zbliżeniowym RFID.
Karty selekcyjne (obrzeżnie perforowane)
Systemy te stanowiły tańszą i prostszą alternatywę dla drogich maszyn tabulacyjnych. Były przeznaczone do zarządzania mniejszymi zbiorami danych (np. w badaniach naukowych, bibliotekach czy małych firmach) i nie wymagały skomplikowanego sprzętu.
Karty obrzeżnie perforowane (ang. Edge-notched cards) posiadały szereg otworów wzdłuż jednej lub więcej krawędzi. Informacje kodowano poprzez wycinanie szczeliny łączącej otwór z krawędzią karty. Sortowanie polegało na przełożeniu długiej, metalowej igły przez otwór odpowiadający szukanej cesze w całej talii kart. Po uniesieniu talii, karty z wyciętą szczeliną (czyli te pasujące do zapytania) opadały, podczas gdy reszta pozostawała na igle. Popularne systemy tego typu to McBee Keysort i E-Z Sort.
Karty selekcyjne obrzeżnie perforowane